جهت نجات دریاچه اورمیه

 طومار ذیل را امضا می کنیم

 جناب آقای محمود احمدی نژاد

رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران

با سلام

ارک قالاسی - همانگونه که استحضار دارید علیرغم هشدارهای متخصصان و صاحبنظران مبنی بر خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه بعنوان بزرگترین آبگیر داخلی ایران و یکی از ذخیره گاههای طبیعی زیست کره اعلام شده از طرف MAB، بر اثر عدم مدیریت صحیح منابع آب منطقه از جمله ساخت سدهای متعدد بر روی رودخانه های تغذیه کننده دریاچه و همچنین ساخت بزرگراه شهید کلانتری بدون مطالعات لازم برای سنجش تاثیر این ساخت و ساز ها بروی حیات دریاچه ، و همچنین خشکسالی های پی در پی سالهای گذشته ، هیچگونه تدبیر لازم جهت جلوگیری از این فاجعه زیست محیطی صورت نگرفته و عملا زوال و نابودی این دریاچه مورد توجه و عنایت مسئولان محیط زیست کشور نمی باشد. با توجه به اینکه برطبق گزارش مسئولان ذیربط تاکنون ١۵٠ هزار هکتار از اراضی حاشیه ای دریاچه به شوره زار تبدیل شده و از ارتفاع دریاچه بیش از ۶ متر کاسته شده است ، متخصصان پیش بینی می کنند که اگر اقدام جدی در این رابطه صورت نگیرد طی 10 تا 15 سال آینده این دریاچه کاملا از بین رفته و منطقه تبدیل به کویر گردیده و متعاقبا حیات اجتماعی و اقتصادی منطقه در ابعادی وسیع به خطر خواهد افتاد.

لذا با توجه به مفاد کنوانسیون بین المللی رامسر که کشور های عضو را ملزم به حفظ و نگهداری تالابهای ثبت شده در این کنوانسیون می نماید و با توجه به ثبت این دریاچه بعنوان بزرگترین آبگیر ایران در لیست این کنوانسیون ، و با عنایت به تعهد ایران در سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی ، ما امضا کنندگان این نامه استدعای وافر داریم که مقرر فرمایید تدابیر لازم جهت حفظ این دریاچه با ارزش در قالب یک اقدام ملی و یکپارچه صورت گیرد . لازم به یادآوری مجدد است که حیات اقتصادی و اجتماعی بخش بزرگی از شمالغرب کشور بستگی به حیات این دریاچه داشته و در صورت بروز فاجعه ای چون خشک شدن دریاچه تبعات آن گستره ملی خواهد یافت.

قبلا از بذل عنایتی که خواهید فرمود نهایت امتنان را داریم .

در صورت تمایل به امضا لطفا عکس ذیل را کیلیک فرمایید:

به متن ذیل توجه فرمایید:

نارسایی‌های سند راهبردی مدیریت پارک ملی دریاچه ارومیه

    همان طور که می‌دانید، سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان و مجادلات حقوقی که بیش از یکسال به طول انجامید، سند ملی راهبردی مدیریت جامع پارک ملّی دریاچه ارومیه به امضای عالی‌ترین مقامات وزارتین نیرو و جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست ایران و نیز استانداران سه استان آذربایجان شرقی، غربی و کردستان رسید. با این وجود و به رغم آن که نفس چنین اقدامی می‌تواند بسیار مثبت تلقی شود، به نظر می‌رسد، که توافق‌نامه‌ی مزبور دارای لکنت‌های فراوان و ابهاماتی است که کارایی‌اش را می‌کاهد.

      باید دانست دریاچه ارومیه در شمار مهمترین ارکان پایدارکننده‌ی محیط زیست در شمال غرب کشور محسوب می‌شود؛ چالاب پهن‌پیکری که آثاری فرامنطقه‌ای نیز بر زیستمندان و محیط زیست منطقه برجای گذارده و خواهد گذارد. از این رو، به درستی در رده‌ی بالاترین تمهیدات حفاظتی کشور (پارک ملّی) قرار گرفته است. امّا شوربختانه – همان گونه که اشاره رفت - برنامه‌ی حاضر از صراحت، دقت و شفافیت لازم برای حراست از این بوم‌سازگان ناهمتای ایران برخوردار نیست که در زیر به مهمترین نارسایی‌ها و لکنت‌های آن اشاره می‌شود:

۱- از آنجا که ۹۴ درصد از آب قابل استحصال حوضه آبخیز دریاچه ارومیه به بخش کشاورزی اختصاص می‌یابد، باید هر چه سریع‌تر تمهیداتی مؤثر، ضربتی و پایدار برای افزایش راندمان آبیاری و استفاده از سامانه‌های آبیاری تحت فشار در این حوضه در اولویت برنامه‌های زیربنایی دولت خدمتگذار قرار بگیرد. نزدیک کردن راندمان آبیاری استان به مرز ۶۵ الی ۷۰ درصد، کمینه‌ی کاری است که می‌بایست در کوتاه‌ترین زمان ممکن عملی و اجرایی شود؛ راهبردی که متأسفانه در این برنامه از شفافیت و صراحت لازم برخوردار نیست.

۲- به موازات افزایش راندمان آبیاری، باید از زدن سد جدید بر روی رودخانه باران‌دوز – تنها رودخانه عمده از بین ۱۴ رودخانه‌ای که آبشان به دریاچه ارومیه می‌ریزد – جلوگیری شده و مطالعات احداث آن متوقف گردد. همچنین پیش‌بینی شود که تا سال ۱۴۰۰، دست کم یکی دیگر از سدهای موجود تخریب و رودخانه آزاد گردد.

۳- در شرایط فوق‌العاده بحرانی کنونی که حتا جزایر دریاچه، ماهیت جزیره‌ای بودن خود را از دست داده و سطح آب آن به یک سوّم کاهش یافته یافته است، می‌بایست دست‌کم ۴۰ درصد از ظرفیت کنونی سدهای موجود به عنوان حق‌آبه دریاچه اختصاص یابد. باید در نظر داشت که چنانچه دریاچه نابود شود، تمامی اراضی کشاورزی منطقه و سکونتگاه‌های اطراف آن تا شعاع کشورهای مجاور از این پیامد نامیمون آسیب جدی دیده و می‌تواند تجربه تلخ دریاچه آرال را که منجر به شورشدن ۴۰۰ هزار هکتار از پنبه‌زارهای اتحاد جماهیر شوروی سابق شد را زنده کند. بنابراین، برای پاسداری پایدار از معیشت مردم، لازم است تا سطح آب دریاچه به وضعیت طبیعی آن بازگردد.

۴- استفاده از مشارکت مردم محلی و تقویت سازمان‌های مردم‌نهاد باید در این موافقتنامه بسیارپررنگ‌تر دیده شود و اعتباری خاص و ردیف بودجه‌ای مستقل  به آن تعلق گیرد.

۵- لازم است تا راهکار دقیق تحقق اهداف یادشده در ذیل هریک از جداول موجود در برنامه آورده شوند.

۶- یک سیاست درازمدت مدیریت منطقه، باید کوشش برای کاستن از وابستگی معیشتی به سرزمین باشد. باید با تقویت دیگر مزیت‌های نسبی منطقه، به ویژه در حوزه تجارت فرامرزی، مناطق آزاد تجاری، بوم‌گردی و تقویت صنایع سازگار با محیط زیست، مدیریت شایسته‌تری در بخش توزیع و مصرف آب اعمال شود.

این مطلب در تاریخ جمعه ۱۰م آبان ۱۳۸۷ در ساعت ۷:۵۶ ب.ظ و تحت دسته (های) سدسازي, كشاورزي, محيط زيست, منابع آب, ميراث طبيعي منتشر شده است. شما می توانید دیدگاه های این نوشته را از طریق RSS 2.0 دنبال کنید. شما می توانید نظر دهید ، یا از سایت خود دنبالک ارسال کنید.

آرتمیا؛ موجودی کوچک و گران قیمت است و دریاچه ارومیه یکی از غنی‌ترین منابع آن در جهان است اما با این حال، آرتمیا به عنوان تنها موجود زنده دریاچه ارومیه با خطر نابودی مواجه شده است و زودتر از دریاچه ارومیه مرگ را به خود می بیند. در شرایطی که به گفته عضو هیئت علمی پژوهشکده آرتمیا، در سال ۷۷ به طور میانگین ۱۰ میلیارد دلار درآمد از فروش آرتمیا حاصل شده است اما در حال حاضر ادامه حیات این موجود ارزشمند از شرایط دشوار به شرایط غیرممکن رسیده است.آرتمیا یکی از انواع سخت پوستان است که در آب‌های لب شور تا شور که میزان املاح آن‌ها ممکن است چند برابر آب دریا باشد، زندگی می کند. معنای اسم علمی این سخت پوست، گوشواره آبی است.از دیگر سو، در سال ۱۸۹۹ دانشمندی به نام   گونتر دریاچه  ارومیه را بررسی کرد و آرتمیای موجود در آن را همان  آرتمیا سالینا نامید و سپس در سال ۱۹۷۶ دانشمندانی با نام‌های بون و کلارک ، آرتمیای دریاچه ارومیه را دوباره از نظر سیستماتیک مورد بررسی قرار دادند و آن را به عنوان گونه‌ای جدید؛  ارتمیا یورمینا نام نهادند یعنی آرتمیای ارومیه ای!آرتمیا اورمیانا یکی از ۷ گونه شناخته شده آرتمیای دو جنسی در جهان است. ارزش غذایی آن در حد مطلوب است و بیش از ۵۲ درصد پروتئین و ۴ درصد چربی دارد و ترکیب و میزان اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب آن در حدی است که نیازهای غذایی  آبزیان آب‌های شیرین را به این مواد به طور کامل برآورده می سازد.دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان شمرده می شود که در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می گیرد. شاید به جرات بتوان گفت که آرتمیا مهم‌ترین غذای زنده مورد استفاده در آبزی پروری یا کشت آب ورزی جهانی است. وقتی در دنیا سالانه بیش از ۲ هزار تن سیست آرتمیا معامله می شود و به خصوص از خود آرتمیا یا سیست آن در تغذیه مراحل نوزادی ماهیان، سخت پوستان و نرم تنان و... سود می برند، می توان به اهمیت این سخت پوست کوچک بیشتر پی برد.با گسترش صنعت آبزی پروری و اهمیت فناوری در دنیا، به خصوص در ایران و توسعه روزافزون پرورش انواع میگو و ماهی در کشور و باتوجه به این که آرتمیا یکی از عوامل مهم در امر پرورش و تغذیه میگوست و از طرفی از نظر اقتصادی، ارزش آرتمیا و قیمت آن در بازارهای جهانی روبه افزایش است می توان با بهره برداری اصولی و علمی از این موجود آبزی، به صورت پرورش مصنوعی یا استفاده از منابع طبیعی دریاچه ارومیه در آذربایجان غربی، علاوه بر تامین نیازهای داخلی، با صادرات مقادیر مازاد این محصول، به صورت قابل توجهی برای کشور ارزآوری کرد.

وضعیت زیستی آرتمیا مطلوب نیست
رئیس پژوهشکده آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه گفت: هر موجود زنده‌ای برای ادامه بقا نیاز به شرایط محیطی مطلوب دارد و در غیر این صورت، حیات گونه‌های زنده به خطر خواهد افتاد.«علی احسانی» افزود: آرتمیا اورمیانا که تنها موجود زنده دریاچه ارومیه است، دچار استرس شدید محیطی شده و شرایط مطلوب تکثیر و زندگی از این گونه زنده سلب شده است که می تواند پیام آور نابودی مطلق این جانورآبزی باشد.وی اظهار داشت: آرتمیا در حال حاضر مقاومت می کند ولی با گذر زمان، این مقاومت کمتر می شود و اگر شرایط تغییر نیابد، شاهد نابودی آن خواهیم بود.عضو هیئت علمی پژوهشکده آرتمیای دانشگاه ارومیه نیز گفت: برای این که این گونه جانوری به حیات بازگردد، نیاز است تا با افزایش آب، دریاچه به حالت عادی برگردد.«ناصر آق» افزود: ۱۰ سال پیش که حیات آرتمیا در حالت عادی بود، شوری  آب ۱۵۰ گرم در لیتر بود که وضعیت مطلوبی به شمار می آید، ولی در حال حاضر، شوری آب بیش از ۳۶۰ گرم در لیتر است.وی با تاکید بر این که در این شرایط، ادامه حیات برای آرتمیا از حالت دشوار به حالت ناممکن رسیده است خاطرنشان ساخت: در سال ۷۵ میزان سیست آرتمیای موجود در دریاچه ارومیه حدود ۳۰ هزار تن پیش بینی شده بود و حجم آب ۳۰ میلیارد متر مکعب بود، اما اکنون وضع دریاچه وخیم است و در نتیجه حیات و بقای نسل آرتمیا در دریاچه ارومیه با خطر جدی مواجه شده است.

مرگ دریاچه نزدیک است، چه رسد به آرتمیا!
در شرایط فعلی نه تنها آرتمیا در شرف نابودی مطلق است، بلکه خود دریاچه نیز، در معرض نابودی قرار دارد و گفته می شود تا چند سال دیگر با ادامه روند کنونی، به کویر نمک تبدیل خواهد شد.بنابراین به نظر می رسد که در ابتدا باید فکری به حال دریاچه کرد، هر چند که ارزآوری آرتمیا در سالیان گذشته، بیشتر از خود دریاچه به لحاظ میزان نمک و گردشگری دریاچه بوده است!رئیس پژوهشکده آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه در این رابطه گفت: وضعیت دریاچه، نامطلوب و ناامیدکننده است.«علی احسانی» افزود: در صورت ادامه روند فعلی، مرگ دریاچه حتمی است و با این که کارشناسان، رسانه‌ها و به ویژه مطبوعات استانی مرگ دریاچه را فریاد می زنند، اما فریادرسی نیست و کسی باور نمی کند که دریاچه روزی خشک شود.وی تصریح کرد:  باید ابتدا فکری به حال دریاچه کرد، چرا که با برگشتن دریاچه به حیات، اولین موجودی که زندگی خود را باز می یابد، آرتمیاست.عضو هیئت علمی پژوهشکده آ رتمیا نیز آب دریاچه ارومیه را از شورترین آب‌های جهان دانست و تصریح کرد: آب دریاچه به طور تقریبی نصف شده و در شرف خشکی است.«ناصر آق» افزود: خشک شدن که شاخ و دم ندارد اما خیلی از مسئولان هنوز هم مدعی هستند که امکان ندارد دریاچه خشک شود.وی تاکید کرد: اگر آب دریاچه تمام شود، کویری از نمک به همراه توفان‌های مرگ آور نمک پدید می آید که این زمان، زیاد دور هم نخواهد بود.وی هم چنین این توفان‌های نمک را موجب نابودی کامل کشاورزی منطقه و به ویژه اطراف دریاچه دانست.

اقتصاد آذربایجان و ایران ضرر کرده است
آرتمیا می تواند ارزآوری زیادی برای کشور و منطقه داشته باشد. در سال هایی که دریاچه در شرایط فعلی قرار نداشت و پرآب بود، سالانه مقادیر فراوانی آ رتمیا با قیمت‌های بالا صادر می شد یا برای مصارف داخلی در صنعت شیلات مورد استفاده قرار می گرفت.کارشناسان اقتصادی، آرتمیا را به عنوان یک قطب اقتصادی برای منطقه پربرکت آذربایجان و نعمتی که خداوند به مردم ایران و  آذربایجان اعطا کرده، می دانستند اما حالا آرتمیا، به ندرت دیده می شود در سال‌های اخیر، به علت کم شدن تعداد این آبزی دریاهای شور، استحصال و برداشت آن قطع شده است.یکی از علاقمندان به محیط زیست گفت: در حال حاضر در قسمت شمال دریاچه ارومیه که آب بیشتر است، تعداد سیست (تخم) آرتمیا نیز بیشتر است.«رجبی» افزود: باوجود این که آرتمیا در آب شیرین هم به راحتی رشد و تکثیر می یابد ولی در آب شور بهتر زندگی می کند، چون در آب‌های شیرین توسط موجودات دیگر خورده می شود اما با این حال با کمتر شدن غلظت نمک، شرایط زیستی برای حیات این موجود، بهتر تامین خواهد شد.وی اظهار داشت: به طور کلی نجات آرتمیا نیازمند عزم ملی است، همان طوری که نجات دریاچه نیز وظیفه همگان است.عضو هیئت علمی پژوهشکده آرتمیا هم در ادامه با تاکید بر این نکته که به طور دقیق نمی توان گفت چه میزان آرتمیا وجود دارد، اظهار داشت: توده زنده  آرتمیای دریاچه یک پانصدم وضعیت قبلی هم نیست.«آق» افزود: در سال ۷۷ به طور میانگین ۱۰ میلیارد دلار درآمد از طریق فروش آرتمیا حاصل شد که این برای اقتصاد استان، یک محور به شمار می رفت.وی اضافه کرد: سیست آرتمیا حیات ندارد، ولی اکنون به جای خود آرتمیا، فقط سیست آن در مکان‌های بسیار اندک و با تراکم پایینی وجود دارد که آن هم با ادامه روند موجود از بین خواهد رفت.وی گفت: سیست آرتمیا مقاومت بالایی دارد، ولی شرایط مطلوب حیات را به هیچ وجه ندارد و شوری آب بیشتر و بالاتر می رود و چنان چه شرایط تغییر نیابد همین سیست‌ها نیز از بین خواهند رفت که این تلاش مصرانه مسئولان را می طلبد.ارتفاع آب دریاچه ارومیه ۵/۱۲۷۱ متر بالاتر از سطح آب‌های آزاد است و غلظت آب نیز از ۲۳۵ گرم در لیتر طی سال گذشته به ۳۶۰ گرم در لیتر در سال جاری رسیده است بنابراین برای رسیدن به تراز اکولوژیکی، باید ۵/۲ متر سطح آب دریاچه بالا رود.سال قبل، سند راهبردی دریاچه ارومیه امضا شد و رسانه‌ها از جمله روزنامه خراسان آن را انعکاس داد اما تقریبا یک سال از این موضوع می گذرد و خبری از اجرای آن نیست. سال گذشته هم چنین ۲۲۱ نماینده مجلس طی نامه‌ای به رئیس جمهور، خواستار نجات دریاچه ارومیه با انتقال آب رودخانه زاب که از ایران به عراق سرازیر می شود به دریاچه ارومیه بودند. به هر شکل تاکنون اثری از اثرات این سند راهبردی و نامه نمایندگان در حیات دریاچه به چشم نمی خورد و باید منتظر ماند و دید به جز آرتمیا، قربانی بعدی خشک شدن دریاچه چه کسی خواهد بود؟

www.solgunaz.com

برای مشاهده سایت از این فیلتر شکنها استفاده نمایید.

www.myfunnyvideos.info

www.ninja1.info

درياچه اروميه دومين درياچه آب شور جهان با 4 هزار و810 کيلومتر مربع مساحت يکي از نادرترين ذخيره‌گاههاي زيستي ايران و جهان و داراي 102 جزيره کوچک و بزرگ است. اين درياچه به همراه جزاير دروني آن از سوي سازمان يونسکو به عنوان ذخيره‌گاه طبيعي به ثبت جهاني رسيده است كه متاسفانه روند نزولي سطح آب اين درياچه در سال‌هاي اخير کارشناسان و دوستداران محيط زيست را نگران كرده و هشدار کارشناسان را در رابطه با وضعيت اين زيست‌بوم ارزشمند آذربايجان‌غربي درپي داشته است.

به گزارش ايسنا، کاهش 6 متري عمق آب و قرار گرفتن سطح آب 2 متر پايين‌تر از تراز اکولوژيک درياچه، شوره‌زار شدن سطح وسيعي از درياچه، پيوستن جزاير 9 گانه به خشکي که زيست و زادآوري موجودات زنده بويژه پرندگان را با تهديد مواجه كرده و کاهش تعداد آرتميا به عنوان تنها موجود آبزي پارک ملي درياچه اروميه در پي افزايش شوري آب زنگ خطر نابودي اين درياچه را به عنوان يک ثروت طبيعي براي کشور و استان آذربايجان‌غربي براي مسؤولان و کارشناسان امر به صدا درآورده است.

دکتر شاهرخ حکيم‌خاني، عضو هيأت علمي دانشکده منابع طبيعي دانشگاه اروميه در اين خصوص به ايسنا گفت: حوضه آبريز درياچه اروميه با مساحتي نزديک به 52 هزار کيلومتر مربع بين استانهاي آذربايجان‌غربي و آذربايجان‌شرقي قرار گرفته که 85 درصد سهم آب ورودي به درياچه در اين حوضه آبريز از رودخانه‌هاي آذربايجان‌غربي تامين مي‌شود.

وي کاهش عمق آب درياچه اروميه را متاثر از دو عامل اقليمي و انساني عنوان کرد و گفت: کاهش قابل ملاحظه ميزان بارندگي در سال‌هاي اخير و وابستگي مستقيم بارش با حجم روان آب ورودي به درياچه، نقش تاثيرگذاري در پايين رفتن سطح آب درياچه داشته است.

وي افزايش دما و تبخير سطح درياچه را يکي ديگر از عوامل اقليمي تاثيرگذار در اين مسأله عنوان و اظهار کرد: افزايش دما و تبخير در حوضه آبخيز درياچه اروميه مي‌تواند از پديده گرم شدن کره زمين درسال‌هاي اخير متاثر باشد که البته اين امر نياز به تحقيق و مطالعه دارد.

اين عضو هيأت علمي دانشگاه اروميه در ادامه بيان كرد: احداث سد و توسعه بي‌رويه کشاورزي در بالادست حوضه آبخيز درياچه اروميه يکي از عوامل انساني است که در حال حاضر نزديک به40 سد و بند احداث و يا در دست اجراست که حجم قابل توجهي از آبهاي برداشتي به مصرف کشاورزي مي‌رسد و اين در صورتي است که حداکثر راندمان آبياري کشاورزي 34 درصد است و اين يعني 66 درصد آب برداشتي از رودخانه‌ها و چاه‌ها که به مصرف بخش کشاورزي مي‌رسد هدر رفته و تبخير مي‌شود.

حکيم‌خاني با اشاره به غيرقابل کنترل بودن عوامل اقليمي گفت: بايد طرح و برنامه‌هايي براي عدم احداث سدهاي جديد، مديريت صحيح آب و رهاسازي بخشي از آب پشت سدها به عنوان حقآبه محيط زيست تهيه و اجرا شود.

وي اصلاح شيوه‌هاي آبياري به منظور برداشت بهينه از منابع آبي و تغيير الگوي کشت را به عنوان راهکارهايي که در درازمدت مي‌تواند در کاهش سرعت پايين رفتن عمق آب درياچه درياچه موثر باشد پيشنهاد و اظهار کرد: بهره‌برداري بي‌رويه از مراتع حوزه آبخيز درياچه اروميه که سبب کاهش درصد پوشش گياهي، افزايش تعداد و شدت سيل، فرسايش خاک و افزايش اثرات خشکسالي مي‌شود از ديگر معضلات حوضه آبخيز درياچه اروميه است که سبب از دست رفتن منابع آبي مي‌شود که بايد با اجراي اصولي طرح‌هاي آبخيزداري جهت حفظ و اصلاح منابع آين حوضه آبخيز اقدام كرد.

حفر هزاران حلقه چاه عميق و نيمه‌عميق جهت تامين آب مورد نياز کشاورزي در اطراف درياچه اروميه عامل تخليه منابع آب زيرزميني اطراف درياچه اروميه است

دکتر ناصر آق، رييس پژوهشکده آرتميا و جانوران آبزي دانشگاه اروميه نيز به ايسنا گفت: درياچه اروميه در حال حاضر شرايط بحراني را طي مي‌کند که بخش عمده‌اي از اين امر نيز طبيعي است و کاهش نزولات جوي منجر به کاهش آب درياچه شده است و حفر چاه‌ها نيز سبب شده تا بارندگي‌ها جايگزين منابع آبهاي زيرزميني شود و حجم روان‌آب ورودي به درياچه کاهش يابد.

وي افزود: مهمترين عامل انساني موثر در کاهش عمق آب درياچه اروميه استفاده بي‌رويه و غيراصولي آبياري کشاورزي از منابع آبي است که سالانه بخش عمده‌اي از منابع آب حوضه آبريز درياچه اروميه را هدر مي‌دهد.

وي گفت: پژوهشکده آرتميا هشدارهاي لازم را در رابطه با وضعيت بحراني و رو به نابودي درياچه اروميه را به مسؤولان داده که اگر سريعا راهکارهاي مناسب براي رفع اين بحران عملي نشود تبعات آن منجر به يک فاجعه زيست‌محيطي، اقتصادي و اجتماعي خواهد شد.

وي با اشاره به تبعات خشک شدن درياچه اروميه گفت: تغيير کلي در آب و هوا، تحت‌الشعاع قرار گرفتن تنوع‌زيستي، پيشروي نمک به سوي مزارع کشاورزي که سبب ايجاد شوره زارهاي وسيع شده و در وهله اول کشاورزي منطقه را تحت تاثير قرار مي‌دهد و در ادامه مردم ساکن روستاهاي اطراف درياچه مجبور به مهاجرت خواهند بود که همين امر معضل بيکاري را دامن مي‌زند.

آق اظهار کرد: درياچه اروميه زيستگاه يک گونه منحصر به فرد از آرتميا و دومين زيستگاه بزرگ آرتميا در جهان است که تا سال 76 توليد آرتميا در درياچه بسيار بالا و سالانه ارزشي معادل 10 ميليارد دلار داشت که از سال 77 با آغاز بحران خشکسالي توليد اين اين آبزي سخت پوست سال به سال کمتر شد و هم‌اکنون نسبت به بهترين زمان نزديک به 100 برابر تعداد آرتميا در درياچه اروميه کاهش يافته است که ادامه شرايط بحراني درياچه مي‌تواند آرتميا را همراه با خود درياچه ازبين ببرد.

وي برنجات درياچه اروميه در حداقل زمان تاکيد و تصريح کرد: در اين راستا اول و دوم دي ماه سال جاري همايش بين‌المللي بررسي بحران و احياي درياچه اروميه توسط دانشگاه اروميه و با همکاري سازمان محيط زيست در اروميه برگزار مي‌شود که از متخصصين کشورهاي اروپايي، امريکايي و آسيايي جهت همکفري و کمک در يافتن راهکار علمي دعوت خواهد.

مهندس حميد رعناقد، معاون محيط طبيعي سازمان محيط زيست آذربايجان غربي نيز در اين خصوص گفت: حداکثر تراز آبي درياچه اروميه در سال 74 يکهزار و 278 متر بود که متاسفانه از سال 76 که پديده خشکسالي سطح استان را فراگرفت و پارک ملي درياچه اروميه نيز از اين موضوع متاثر شده و بسياري از ويژگي‌هاي خود را از دست داده است.

وي گفت: مقايسه ميزان حداکثر و حداقل تراز آب نشان مي دهد که پارک ملي درياچه اروميه با افت ارتفاعي به ميزان 6 متر روبه رو شده و وسعت زيادي از سطح آبي درياچه اروميه به شوره زار تبديل شده است.

وي اظهار داشت: پارک ملي درياچه اروميه با تمام زيبايي‌هاي خود به يک بحران زيست‌محيطي تبديل شده که در صورت ادامه اين روند، درياچه اروميه بحراني جدي براي ساکنين و کشاورزي منطقه خواهد بود.

رعناقد وجود پرندگاني همچون فلامينگو و پليکان سفيد را يکي از ويژگي هاي تنوع زيستي در درياچه اروميه عنوان و اضافه کرد: اين پرندگان در جزاير 9 گانه پارک ملي درياچه اروميه جوجه‌آوري دارند و با توجه به روند خشکسالي در 10 سال اخير و تغييرات اکولوژيک در سطح جزاير 9گانه که از طريق خشک شدن اطراف جزاير و به هم پيوستن آنها صورت گرفته تعداد جمعيت تخمگذار اين پرندگان بسيار کاهش يافته و اين امر نشان دهنده تاثير معني‌دار خشکسالي بر پرندگان ساکن پارک ملي درياچه اروميه است.

مهندس محمدباقر دارياني، معاون عمراني استاندار آذربايجان غربي نيز به ايسنا گفت: در سالهاي اخير به علت کاهش بارندگي ها سطح آب درياچه اروميه کاهش يافته و پهنه هاي وسيعي از شوره‌زار ايجاد شده که اين شوره‌زارها در معرض فرسايش قرار دارند و امروز اين درياچه با مشکلات عديده‌اي مواجه است.

وي گفت: حدقل تراز اکولوژيکي درياچه اروميه يکهزار و 274 متر است که در حال حاضر تراز درياچه در سطح يکهزار و 272 متر قرار دارد و 2 متر کمتر از حداقل تراز اکولوژيک است.

وي اظهار داشت: با توجه به سطح درياچه که حدود 5 هزار کيلومتر مربع است، هر متر عمق درياچه داراي حجم آب نزديک به 5 ميليارد متر مکعب مي‌باشد که براي تامين حداقل نياز اکولوژيک درياچه 10 ميليارد متر مکعب آب نياز است.

دارياني ميزان متوسط جريان ورودي به درياچه اروميه را سالانه 5 ميليارد و 300 ميليون متر مکعب عنوان و اظهار کرد: ميزان تبخير سطحي درياچه سالانه 5 ميليارد مترمکعب است.

وي اظهار داشت: ميزان آب مصرفي در حوضه آبريز درياچه اروميه 4 ميليارد و 700 ميليون متر مکعب است که 94 درصد آن در بخش کشاورزي مصرف مي‌شود.

دارياني اظهار داشت: براي حل اين مشکل نياز به برنامه‌هاي متنوع، جامع و فراگيري داريم تا با يک رويکرد مشارکتي مديريت پايدار منابع آب و کاربري اراضي کشاورزي تامين شود.

وي گفت: با توجه به نقش 33 درصدي عوامل انساني و توسعه‌اي در کاهش ميزان آب درياچه اروميه فقط در اين حد مي‌توان براي بهبود وضعيت درياچه اقدام كرد و تاثيرگذار بود.

دارياني اضافه کرد: بالا بردن راندمان آبياري، تغيير الگوي کشت و گرايش به سمت گونه‌هاي با نياز آبي محدود، تغيير و اصلاح مديريت بهره‌برداري از منابع آب که با احداث شبکه‌هاي آبياري مدرن و تحت فشار مي‌تواند براي استفاده بهينه از منابع آب حوضه آبريز درياچه اروميه پاسخگو باشد.

دکتر قريشي، هماهنگ‌کننده طرح حفاظت از تالابهاي ايران نيز در اين خصوص به ايسنا گفت: طرح حفاظت از تالابها، طرحي مشترک بين جمهوري اسلامي ايران و صندوق تسهيلات جهاني محيط زيست (GEF) است که از سال 2006 ميلادي اقدامات اجراي آن آغاز شده است.

وي گفت: برنامه جامع مديريت درياچه اروميه حاصل بالغ بر يکسال و نيم زمان و بيش از 350 نفر روز کار مشترک فرابخشي در سطح حوضه آبريز درياچه اروميه و با مشارکت جوامع محلي بوده است که اولين کارگاه برنامه‌ريزي مديريت درياچه اروميه با همکاري مشاورين بين‌المللي طرح حفاظت از تالابهاي ايران 14 و 15 تيرماه سال 86 و با حضور کارشناساني از ادارات کل حفاظت محيط زيست، استانداري‌ها، سازمان‌هاي جهاد کشاورزي و آب منطقه‌اي، گردشگري و ميراث فرهنگي، شيلات، منابع طبيعي و سازمان‌هاي مردم نهاد و ساير ارگان‌هاي مربوطه استان‌هاي آذربايجان شرقي و غربي در اروميه برگزار شد.

وي اظهار کرد: ويرايش دوم اين برنامه در کارگاه دوم برنامه‌ريزي مديريت درياچه اروميه 26و27 آبان‌ماه سال 86 در تبريز برگزار شد و مورد بحث و تبادل نظر ذينفعان و کارشناسان مدعو قرار گرفت و براساس نظرات اين افراد اصلاح گرديد. در خرداد ماه سال 1387 موافقتنامه حفاظت و مديريت پايدار درياچه اروميه به همراه ساختار و شرح خدمات کميته ملي و شوراي منطقه‌اي مديريت پايدار درياچه اروميه و آخرين نسخه از برنامه مديريت درياچه اروميه توسط اين دفتر تهيه و پس از تائيد سازمان محيط زيست به وزراي نيرو، جهادکشاورزي، کشور و استانداري‌هاي آذربايجان غربي، شرقي و کردستان ارسال شد.

قريشي گفت: اين موافقتنامه در چهارمين جلسه کميته راهبري طرح نيز مطرح و باتوجه به ارتباط مستقيم موضوع اين برنامه مديريتي در کميته تخصصي شوراي عالي آب نيز مطرح و ضمن تصويب جزئيات فني آن در جلسات کارشناسي مطرح و طي يک جلسه مشترک کارشناسي با نمايندگان اعضاي اصلي شورايعالي آب و همچنين نمايندگان استانهاي آذربايجان غربي و شرقي نهايي شد.

گفتني است اين سند 24 و 25 مهر ماه سال جاري طي مراسمي توسط استانداران استان‌هاي آذربايجان غربي، آذربايجان شرقي، کردستان و وزراي نيرو و جهادکشاورزي و رييس سازمان حفاظت محيط زيست کشور امضا مي‌شود.

اميد است تدوين و امضاي سند راهبردي مديريت پارک ملي درياچه اروميه، برگزاري همايش‌هاي علمي و بحث‌هاي کارشناسي بتواند در نجات اين تالاب ارزشمند کشور موثر واقع شود و درياچه اروميه که از نظر اقتصادي، حمل و نقل، بهره‌برداري از املاح، غناي تنوع‌زيستي، تعديل اقليم و گردشگري از اهميت بسياري در استان برخوردار است از وضعيت بحراني فعلي خارج شود، چرا که درياچه اروميه به همراه رودخانه‌ها و دشت‌هاي اطراف آن جزئي از ثروت طبيعي استان است و هرگونه اقدامي براي نجات آن داراي توجيه فني و اقتصادي است.

دریاچه اورمیه در برابرسکوت مطلق دهها میلیون ترک آذربایجانی میمیرد. اکنون در آذربایجان فاجعه ای طبیعی و بزرگی  در جریان است اما فاجعه بزرگتر سکوت مردم و بی تفاوتی آنها به محیط زیست و سرزمین شان میباشد.

در آذربایجان هنوز مردم به ضرورت حفظ محیط زیست پی نبرده اند و مسائل مربوط به محیط زیست جدی گرفته نمیشوند. مردم باید بدانند که زندگی ما بستگی به محیطی دارد که در آن زندگی میکنیم.  در نتیجه نابودی دریاچه ارومیه  بخش بزرگی از آذربایجان به کویر نمک تبدیل خواهد شد. زمینهای حاصلخیز آذربایجان نابود شده و علاوه بر کوچ مردم شهر و روستاهای آذربایجان، بیکاری و فقر گریبانگیرمردم آذربایجان خواهد شد.

 دریاچه ارومیه با تمامی زخمها و نا ملایمتیها  بمثابه قلب آذربایجان هنوز میتپد و در مرکز آذربایجان جنوبی میدرخشد.  اشغالگران ایرانی و اسلامی  میخواهند آنرا از حرکت باز داشته و اثری از ساحل، آب و موج در این دیار باقی نماند.  دریاچه ارومیه همچون نگین زیبایی است که آذربایجان بدون آن به وضع فلاکتباری در خواهد آمد. تصور آذربایجان با کویری وسیع  و شوره زاران بی انتها  برای وطن دوستان ترک پذیرفتنی نیست. دوستداران وعاشقان آذربایجان پرچم سرخ مبارزه را علیه سیاستها و اقدامات ضد آذربایجانی دولت سرمایه داری و اسلامی برافراشتند و با آن اعلام جنگ کرده اند.

فرزندان مبارز آذربایجان آگاهند که برای حفظ دریاچه اورمیه راهی جز مبارزه علیه اشغالگران اسلامی  و ایرانی نیست. تنها مبارزات وسیع مردم دشمن را به عقب نشینی موقت وادار ساخته و سدها را ویران خواهد کرد. برای نجات دریاچه از نابودی و رساندن آب به آن هیچ راهی جر شکستن سدها وجود ندارد.

ملت ترک باید به جنبش دفاع از محیط زیست آذربایجان بپیوند. این جنبش مردم آذربایجان را متحد و جنبش ملی را تقویت خواهد ساخت.

ایجاد کمپین و سازماندهی مبارزات توده ای برای حفظ دریاچه وظیفه انسانی و ملی ماست.

پروسه نابودی دریاچه اورمیه، فاجعه ملی، طبیعی و انسانی  در آذربایجان میباشد. ترکهای چپگرا و سوسیالیستهای آذربایجانی خود را موظف به سازماندهی مبارزه با این فاجعه دانسته  و نجات کامل دریاچه و تضمین حیات دائمی آنرا در استقلال کامل آذربایجان از ایران میسر میدانند.

فراخوان

برای نجات دریاچه ارومیه از مرگ حتمی  جنبش سراسری و وسیع سازمان دهیم

سول گوناز

دریاچه اورمیه در حال مرگ و نابودی است. ما ترکهای آذربایجان باید دریاچه اورمیه را زنده نگه داریم. نجات دریاچه از مرگ حتمی بخشی از مبارزه ما علیه اشغال و استعمار ایران میباشد.

 اکنون اوضاع بحرانی دریاچه بحدی جدی است که دیگر نمیتوان آنرا بی اهمیت جلوه داده و آنرا از نظر دور داشت.

هدف ما  در اینجا انتشار اخبار تازه یا تکرار اخبار دلخراش از وضعیت اسفناک دریاچه ارومیه  نیست. هدف ما از این فراخوان، دعوت مردم آذربایجان و تشکلهای مختلف ترک برای ایجاد یک جنبش اعتراضی قدرتمند و اقدامات عملی فوری برای نجات دریاچه ارومیه از نابودی حتمی میباشد.

دریاچه ارومیه بهترین زیست گاه طبیعی پرندگان و دیگر جانداران بدلایل زیبائی، عوامل اقتصادی، منابع آبزی، گردشگری و دهها دلیل دیگر جایگاه ویژه ای برای آذربایجان دارد.

دریاچه ارومیه با صد و دو جزیره، دومین دریاچه شورجهان میباشد که بخاطر تنوع بیولوژیکی آن ازطرف یونسکو بعنوان اندوخته طبیعی به ثبت رسیده است.

دریاچه شور و نیلگون ارومیه در واقع یکی از ثروتهای طبیعی وشریانهای حیاتی آذربایجان جنوبی میباشد که مانند دیگر منابع آذربایجان مورد تهاجم دولت اشغالگر ایران واقع شده است. نظام سرمایه داری حاکم در ایران در کارکرد خود با انواع روشها و اقدامات، محیط زیست و منابع طبیعی آذربایجان را بدون هیچ مقاومتی تخریب میکند بطوریکه  دریاچه ارومیه یکی از مهمترین آنهاست.

 دولت سرمایه داری واسلامی ایران برای بهره برداری از منابع آبی و طبیعی رودخانه های آذربایجان بیش از 40  سد دررودخانه های حوزه آبریز دریاچه ارومیه جهت تولید برق احداث کرده تا از فروش برق آنها بر سرمایه سرمایه داران اشغالگر بیفزاید.

ساده لوحانه و ساده انکاری خواهد بود اگر فکر کنیم هدف رژیم از ایجاد سدها و مسدود ساختن آب رودخانه های  منتهی به دریاچه ارومیه  تنها و تنها بخاطر تولید برق و فروش آن باشد.

 به نظر ما تولید برق و کسب سود بخشی از واقعیت است ولی هدف اصلی دولت اسلامی ایران نابودی دریاچه اورمیه و تبدیل آن به شوره زار میباشد.

 احداث پل روی دریاچه و عدم بکار گیری روشهای علمی و مهندسی در ساخت پل، هدایت و سرازیرکردن فاضلابهای شهرها و پسابهای کارخانه هایی مانند کارخانه نمک صعنتی مراغه به دریاچه هم برای تحقق این هدف صورت میگیرند.

اساسا سیاست نابودی دریاچه ارومیه، تخریب محیط زیست و منابع طبیعی آذربایجان حلقه ای از استراتژی اشغالگران و دشمنان آذربایجان در جهت تضعیف آذربایجان و اعمال حاکمیت و ادامه اشغالگری برآذربایجان میباشند.

خشکی و مرگ دریاچه ارومیه  برای آذربایجانیها یک فاجعه ملی می باشد. متاسفانه این فاجعه ملی فقط با نابودی دریاچه خاتمه نمی یابد و بدنبال خود فاجعه بررگتری رامی آفریند.

 خشکی  و به  شوره زارتبدیل شدن دریاچه  ارومیه باعث تغییر کامل اکوسیستم آذربایجان خواهد شد. در نتیجه پیشروی نمک منطقه وسیعی از اراضی حاصلخیز و کشاورزی آذربایجان ویران شده و دهها شهر و هزاران روستا در حوالی دریاچه ارومیه خالی از سکنه خواهند شد. عواقب اقتصادی و اجتماعی چنیسن وضعی برای آذربایجان برای همیشه جبران نا پذیر خواهند بود.

دولت سرمایه داری و اشغالگرایران  برای مخفی نمودن و توجیه  اهداف سود جویانه خود و نابودی عمدی دریاچه ارومیه ادعا میکند که دولت اسلامی، عوامل انسانی و سدهای موجود مسبب وباعث خشکی دریاچه اورمیه نیستند بلکه مسبب اصلی عوامل طبیعی و کاهش بارندگیها است.

هر کسی میداند که زندگی دریاچه ها به آب رودخانه ها بستگی  دارد و هر سدی خطر و دشمن بلا تردید برای دریاچه ها محسوب میشود. به دلیل وجود دهها سد بر روی رودخانه های حوزه آبریز دریاچه اورمیه، اگر همه عوامل طبیعی مساعد و بارندگیها دهها برابر سالیان گذشته باشد باز تغییری دربهبودی وضعیت دریاچه ایجاد نخواهد شد.

چمهوری اسلامی ایران عمدا و قصدا دهها سد برای خشکاندن دریاچه اورمیه و تبدیل آن به شوره زار ایجاد نموده و مسئول اصلی تخریب محیط زیست آذربایجان و نابودی دریاچه ارومیه است.

در نتیجه سیاستهای ویرانگر جمهوری اشغالگر واسلامی ایران فقط در طی چهارده سال گذشته هفت متر از ارتفاع آب دریاچه کاهش یافته و بیش از دویست هزار هکتاراز مساحت دریاچه به شوره زار تبدل شده است. در طول این مدت کوتاه جزیره هایی به خشکی پیوسته و بخاطر افزایش شوری آب جمعیت آرتیما ها کاهش یافته و گونه های مختلف حیوانات و پرندگان تلف شده و یا به مهاجرت دائمی رفتند.

ما پروسه یک  فاجعه ملی را درآذربایجان شاهد هستیم. سرمایه داران اشغالگر واسلامی عمردریاچه  شور و بی نظیر آذربایجان را ده سال اعلام کرده اند اما کارشناسان و مردم ارومیه عمر دریاچه را کمتر از پنج سال حدس میزنند.

 در برابر چنین فاجعه ای،  بسیار تاسف انگیز است که ملت ترک در دو دهه گذشته سکوت کرده است. دوران سکوت باید بپایان برسد، چون دیگر جای درنگ نیست.

 ما دیگر نمیخواهیم هر روز اخباری هولناک از کاهش آب و افزایش شوره زاران دریاچه ارومیه بشنویم و یا شاهد اقدامات و تعرضات عمدی اشغالگران در نابودی آن باشیم.

دریاچه ارومیه در سه دهه گذشته شلاق سرمایه داران اشغالگر را میخورد و از درد بر خود میپیچد. دریاچه ارومیه آزرده، تنها ،بیمارو ناتوان شده و نفس های آخر خود را میکشد و شمارش معکوس عمر آن از مدتها پیش آغاز شده است

ملت ترک با دلی اندوهگین و غمی پایان ناپذیر ناظرمرگ دریاچه تاریخی شان هستند ولی به وظایف و نیروی عظیم خود در نجات دریاچه آگاه نیستند و تنها به اقدامات دولت اسلامی در بهبودی وضع دریاچه امید بستند.

ما نباید از دشمنی که قصد ویرانی آذربایجان و دریاچه آنرا دارد انتظار حل بحران بی آبی دریاچه را که خود آنرا ایجاد نموده داشته باشیم. ملت ترک موقعی دشمن را وادار به  حداقل اقداماتی مثبت در این زمینه خواهد کرد که با اعتراضات قدرتمندعمومی آن را به عقب نشینی مجبور سازد.

بی شک زمانی محیط زیست آذربایجان و حیات دریاچه اورمیه از تخریب و ویرانی در امان خواهند بود که آذربایجان استقلال یافته و از حاکمیت سرمایه  خلاصی یافته باشد ولی تا رسیدن به آنروز هیچ چاره ای نداریم  جز اینکه با نیروی اعتراصات میلیونی خود دشمن را از ویرانی آنها باز داریم. 

بنا بر این ما قصد داریم نیروی توده مردم آذربایجان را برای حمایت و نجات دریاچه بسیج کنیم و آنها را در خنثی ساختن این فاجعه ترغیب کنیم. ما باید بدون هیچ ابهامی مطمن باشیم  که اگر دیر بحرکت در آئیم بخاطر طمع و سود آوری سرمایه داران فارس از سدهای موجود، اثری از دریاچه اورمیه باقی نخواهد ماند.

آذربایجان سرزمین ماست و ما روی آن کار و زندگی میکنیم . به همین جهت نمیتوانیم به محیط زیست آذربایجان از جمله  سرنوشت تلخ دریاچه کم نظیراورمیه، منطقه جنگلی و منصربه فرد ارسباران و غیره  بی تفاوت باشیم.

 ما ترکها باید بحرکت در آئیم  تا از دریاچه خود، منابع طبیعی و زیست محیطی خود بدون هیچ ترس و واهمه ای دفاع کنیم . ما همگی موظف هستیم از دریاچه اورمیه مانند مردمک چشم خود مواظبت کنیم.

مردم ستمدیده آذربایجان همانطوریکه برای دفاع از زبان، فرهنگ و هویت ملی و کلا برای دست یابی به حق تعیین سرنوشت و حاکمیت ملی دست به مبارزات قهرمانانه میزنند باید برای نجات دریاچه اورمیه هم مبارزات وسیعی را آغاز کنند. کارگران و زنانی که برای کسب حقوق طبقاتی وحقوق جنسی جانفشانی میکنند نمیتوانند برای حفظ دریاچه شان تلاش و مبارزه نکنند.

 تشکلهای سیاسی و فرهنگی ، روشنفکران، سیاستمداران و همه فعالان آذربایجانی  باید متوجه باشند که امروزه مسئله دریاچه اورمیه  نه تنها یک مسئله زیست محیطی بلکه یک مسئله سیاسی مهمی تبدیل شده که اهمیت آن برای آذربایجان کمتر از مسئله زبان، زندانیان سیاسی، سالگرد شخصیت های ملی یا مطالبات دمکراتیک دیگر نیست.

بنا بر این هیچ فعال یا تشکل آذربایجانی محق نیست  به حفظ و احیای محیط زیست آذربایجان  و دریاچه اورمیه بی تفاوت شود. حفظ زندگی و حیات دریاچه اورمیه باید یکی ازمشغله ها و مسائل روزمره تشکلات سیاسی و غیر سیاسی، مطبوعات، وب سایدها، رادیو و تلویزیونهای آذربایجان جنوبی و حتی آذربایجان شمالی باشد.

اکنون ما برای دفاع از دریاچه ارومیه به ایجاد سازمانها و احزاب مدافع محیط زیست نیازفوری و جدی داریم تا مبارزات وسیعی را علیه سیاستها و اقدامات دولت ایران در نابودی محیط زیست آذربایجان سازماندهی کنند.

اکنون در غیاب چنین تشکلاتی، مسئولیت سازماندهی مردم برای  دفاع ازدریاچه و محیط زیست آذربایجان بر دوش  گروهها و فعالان سیاسی مختلف، ملی و مدنی می افتد.

 ما ترکها باید از طریق نشستها، کنفرانسها، انتشار مقالات و کتابجه ها، ارسال پتیشن ها و دادخواست به مراجع دولتی ایران و سازمانهای جهانی محیط زیست،  توجه همه را به وضعیت بحرانی دریاچه اورمیه جلب کنیم.

برای دفاع از حیات و موجودیت دریاچه ارومیه باید اعتراضات، تجمعات، اعتصابات و جنبشی گسترده درآذربایجان و کشورهای دیگرسازمان داده شوند.

 مردم با تظاهراتهای میلیونی در مراکز شهرهای آذربایجان و یا با برگزاری تجمعات بزرگ در بنادر دریاچه ارومیه مانند بندر کلمانخانه یا نقاطی منا سب ترخواهان شکسته شدن سدها شده و اعتراضات خود را نسبت به عملکردها و سیاستهای رژیم  در نابودی دریاچه اورمیه نشان دهند.

بعضی نمونه ها و مثالها شاید برای ما آموزنده باشند. همه میدانیم که خلیج فارس در خطر نابودی نبوده اما مردم فارس برای فارس نامیدن خلیج عرب جنبش وسیعی را در داخل و خارج ایران براه انداختند. در شهریور امسال کردهای کردستان درعراق به مسدود کردن و خشکاندن آب رود خانه ی" الوند"  و چند رودخانه دیگر توسط سد های احداث شده ایران، تجمعاتی اعتراضی موفقیت آمیزی در مقابل کنسولگری ایران در سلیمانیه و منطقه مرزی منظریه انجام دادند. دراروپا هر روزه اعتراضاتی وسیع در حفظ محیط زیست جریان دارد  و احزاب آنها در پارلمانها، دولتها نقش مهمی در سیاست گزاریها دارند.

 ملت ترک هم میتواند مانند دیگر ملتها از دریاچه اورمیه  که در حال خشکی است حمایت و حفاظت کند. برگزاری تظاهرات در مقابل سفارتخانه های ایران و مراکز یونسکو و دیگر سازمانهای مدافع محیط زیست جهانی،  مسئله دریاچه اورمیه را دربعد  وسیعی مطرح خواهند ساخت و دشمن را در موضع عقب نشینی و تنکنا قرار خواهند داد.

دریاچه اورمیه از ثروتهای با ارزش و طبیعی آذربایجان بوده و حفظ دریاچه در خدمت منافع ملی آذربایجان مبیاشد. پس مبارزه برای حفظ دریاچه اورمیه جدا از مسائل ومبارزات ملی آذربایجان نبوده و وظیفه هر ترک آذربایجانی شرکت فعال در این جبهه از مبارزه برعلیه سرمایه داران اشغالگر ایرانی می باشد. ملت ترک میتواند با نیروی خود دشمن را به عقب رانده و آب سدها را به روی دریاچه تشنه اورمیه باز کند.

سوسیالیستهای آذربایجان جنوبی از مدافعان سر سخت نجات دریاچه ارومیه و محیط زیست آذربایجان میباشند. ما آذربایجانیها برای ادامه حیات و رفع نیازهای زندگی به محیط زیست و طبیعت آذربایجان وابسته هستیم بنا براین ما با توجه توانیهایمان اجازه نخواهیم داد سرمایه داران بخاطر کسب سود از منابع  طبیعی آذربایجان دریاچه اورمیه، محیط زیست و طبیعت آذربایجان را مخاطره بیاندازند.

ما بخشی از سوسیالیستهای آذربایجان دوش بدوش دیگر آزادیخواهان در ایجاد تشکلها و کمیته های مدافع  محیط زیست آذربایجان، سازماندهی اعتراضات توده ای، تظاهراتها و کمپین ها در نجات دریاچه اورمیه از مرگ حتمی می کوشیم. اما تلاش یک یا چند گروه در انجام این وظیفه ملی و انسانی نمیتواند کافی باشد.  ما برای جلوگیری از یک فاجعه ملی و نجات دریاچه ارومیه از مرگ و نیستی به مبارزه و جنبشی وسیع و سراسری در آذربایجان نیازداریم.

امید است این فراخوان درایجاد یک جنبش وسیع و سازماندهی شده در زیر پرچم های سرخ برای حفاظت از دریاچه اورمیه نتایج خوبی داشته باشد

 Lake Urmia attracts a lot of people in summer with its beautiful beaches and salty water. Depending on its water containing many minerals, Lake Urmia has made its region one of the most beautiful and unique places of the world for the water therapy systems. This lake is unfortunately under the danger of extinction.
Within the borders of the West Azerbaijan, in the Lake Urmia National Park, which is under a ?so-called? protection and which contains islands, coasts, various kinds of plants and animals, and the area of 4810 hectares some kind of ecologic problems, depending on the increase in the saltiness level due to the decrease of the water level, are experienced. A meeting was hold in Tabriz in November 16 ? 17, 2007 on this issue.
In the above-mentioned meeting, to which relevant individuals and experts were attended from the cities of Tabriz and Urmia, it was declared that ?the negativities seen in Lake Urmia were mentioned to the relevant authorities in the year 2005, however no appropriate researches and studies were conducted on this issue.? In addition to this, it is reported that in the meeting, some points as ?as of November 300 milligram salt in one liter lake water was measured, and the reason for this is the decrease in the waters of the rivers flowing to the Lake Urmia, the future of the lake would be in danger if any measures do not taken, and the people living around would be affected negatively because of this reason? are discussed.
According to the experts, although the individuals attending to the meeting could not express the following facts openly, ?they point out that the central government is indifferent to the Azerbaijani States and insensitive to the problems of the region?. In addition to this, the experts underline that the area?s biological variety draws attention internationally and because of that reason the area was declared as a national park and taken under protection as ?a biosphere region? by UNESCO. It is suggested that the Government of Iran?s unconcerned attitude towards Lake Urmia would also set environmental organizations in motion.

    

سعيد موغانلی

اورمــودان كـئـچــن آتـلـي ...قيلينجي قانا باتدي... گل اوخو بيزيم ديلي... بيزيم ديل اورمو ديلي... .نازلي‌نين قيوريم ساچ‌لارينين آرديجيلليغي‌دير او، ساوالانين قارتال قايا‌سيندان، دوزلو گؤلون عوثمان يومروغونا، ال- اله دوزولموش بالوو  ياللي‌سي‌دير. اورمو دئدييين نازلي خاتينين گؤزه‌سيندن آخان گوزگولوك‌دور. آشيق آلمالاريلا، كال قورالاريلا، گيلانارلاريلا چييين چييينه همي ده يئددي ايلليك اوزوملوك‌لرين سئودا آغي‌سي و زولا چايينين سالماس گؤزه‌للييي‌دير، نئجه آغلاماسين چاي‌لار، چاي‌لارا ، بوتون سئلوولاردان بير ساراي كؤچور و بوتون دنيزلرده سولماز بوغولور، اونداندي‌كي بوقده‌ر دوزلودور اورمو، نازلي‌دير اورمو
نييه داريخماسين " آزاد وطن "، نييه باغيرماسين " شهيد صابونچو"، " خان دره‌سيني" ايكي اوزلو كافتارلار ساغير و ساغير قاليب" سولوق" اوره يينده‌كي قاناليق‌لار ، داها دده كاتيبين دوداغينداكي ساغليق‌لار " قولونجو" يورمور، اونداكي " گول‌تپه" لرينه كول سپميشدير قاراقانجيم قودورغان‌لار.

گؤزه‌ل گؤيچك " كهريز"‌لري بولانديرديلار، و ايستي سويا چاخير سپديلر،"گجين" دوزلرينين لالالاري نئيله‌سين كي اينسان اينساني سئومير و چكمه‌سيني گئيدي بالوو ياللي‌سي كور اوغلونون، قيلينجيني ايشيلداتدي « گيره‌سونلو » تورك‌لر، ياريمچيق گونشين اوره‌يي كئچدي، بئرنوو يالواريش‌لاري باشلاندي مياوالی عبدالرحمن كيشي‌نين و ياللي نازيل اولدو يوجه تانري‌دان ؛

ياللي، ياللي دوزولسون 
باشي شاللي دوزولسون
كيمسه ياللي گئتمه‌سه  
ياردان الي اوزولسون

اينديجه ديل آچدي دوللو موصطافا، آشيق درويش، و دده وئيسلين گؤزلريندن ايشيقلاندي قوشما سئوگي‌سي « اقرا بسم ربك الذي خلق »

من آشيق سازا بندم
بولبولم يازا بندم

بئله‌جه امام دره‌سينين شيرينلييندن باشلاندي آشيق فرهاد، و ميضراب كولونگويله فتح انتدي عشقي فاتح‌جه‌سينه ، بير اوره‌ك فتح ائده‌نده دئمه استانبولو فتح ائتدي، يونانا يورودو فاتح ساياغي.

بارماق‌لاريلا داراياندا قوردقوپوز سئوگيلي‌نين ساچ‌لاريني آشيق دهقان، آدم وورولدو حوا ننه‌يه و يارانيلدي اورمو آلماسي.

هرنه بهانه‌يدي. عشق و شهوت نامينه ياراندي قيزيل آلمالار، اينسان اينساني سئومه‌يه باشلادي آدام‌ دا بهانه‌ايدي، آسلي كرم باشلانغيجي‌ايدي هر شئي و اودلا ياراندي، اودلا بيتدي يانيق كرمي.

يوجه تانگري ديله گلدي؛ « يانيق كرمي ماهناسينا دونيا يارانسين و آسلي عشقي ياشاديقجا ياشاسين ياشام» قوخولانديقجا قاباريق دؤش‌لر نازلي هئيواسيني يوللادي   تانري.

مارميشو كؤوشن‌لرينه گون‌آيدين دئيه‌نده دوزلو نازلي، يئري گؤينه‌دي قاناليق‌لارين، واوزوملوك لره يئريكله‌دي‌ هابيل، بند بويو سيزلاتدي كامانچالاري هابيل، واغزالي آنيندا شهيد اولدو قارداشليق.

ناظيمين روزگار قانادلي آتلي‌لاري يوگوردو بند بره‌يه، اورمودان كئچن آتلي... قيلينجي قانا باتدي و قانا باتدي ناظيم حيكمتين، اورخان ولي‌نين، آتيلا ائل‌خانين قلم‌لري، بيزيم شاعيراوره‌ك‌لريميزده.

بند دئدييين سولماز بير سئوگيلي‌دير كي آديلا كئفله‌نير اورمو، باخ، عرفانين يئددينجي قاتيندا تيققيلدايير سردار مسجيدينين ساعات كئفلي‌لييي.

اؤنونده دؤشه‌نميش كيتاب‌لار آچيلير گؤيه. اودوركي باكري‌ني شهرداري مئيدانيندان كارون چايينا دؤرده‌مه چكير و تانري ياواش-ياواش تامسينير سئوگي‌نين دامازليغيندان، قوردلا قارتال يارانير، قيلينج‌لا قلم، هله ده ايكي ديله‌يي اسگيكدي سئودانين.

اورمو نازليليغينين دوزلاغيندا يارانيش گؤيلونه دوشور قوپوزلا قادين ، كؤينه‌ييندن چيخاريلير قوپوز دؤش‌لري و ساري تئل‌لر حضرت علسگرين باغرين چارتدادير.

دويمه‌لنمه‌ميش ياخالارين بوللورلوغو بنده سالير اوغول‌لاري ، امام دره‌سيندن بللي ايكن بوسوز، بالوو ياللي‌سي آرتيقلاماسي‌دير.

قولونجو دونياسينين دده كاتيب‌لييندن گيرمه‌ليسن يونيس امره گؤزلرينين ايشيلتي‌سينا ، اورمو آشيق‌لارينين حيماسي ياللي‌لاريندا، ايلگي‌سي قورولور اينسان‌لا تانري‌نين ، گيره‌ سونلو تورك‌لرينين قيلينج چالما عيبادت‌لريندن اينانير اينسان آللاها و قيلينج‌اوغلو قيلينج ساييلير قوپوزلور قوردتورك سيف‌السلام.

بئله‌جه سئويش و دؤيوش باشلايير شيخ تپه‌سينين آذان چاغيندان ، قوي اينانماسين اينسان جيرتدانليغينا، كي قنوت توتاركن سردار مسجيدينين آللاه قوناق‌لاري آرخادان قمه‌له‌نير، جيلولوق يارانير اينسانليق دونياسيندا.

جيلولار فاجيعه‌سينين كسيك مسلمان باش‌لاري ميناره‌يه چئوريلير، خاچلي زينقيرووچي‌لارين شئيطان هيريلتيسيندا.

باي‌قوش عظمتينده ياشادي اينسان" بَدن ديوار"لاري حاضيرلاندي آدام اوغلونون اؤلومو اوچون ، كسيك بوغازلارين" لا اله الا الله " سسي كسيل‌ها كسيلده.

الله اكبر اوجامانليغي ياواشيدي قيزيل خاچلي پَدَرلرين شهوتلييينده و نازلي‌نين ساچي كسيلدي، دوزلونون دؤشو ، بيزيم سولمازين ماوي گوزلري ارمني كشيش‌لرينين ياخاسيندا پارلادي و موسلمان گؤرونجه باش بير يانا دؤش بير يانا.

بو فاجيعه اوزونلوغوندا قارداش ماكي، داش ماكييا دؤندو و غئيرت دامارينا کورد- كيلسه قمه‌سي سورتوكدولجه اوزانيدي قارداش ماكي، سولدو سولماز سالماس.

بيزيم پاشالارين اللرينه ساغليق و اجركم عندالله ...

يوخسا ايل‌لر بويو گئجيكديريلن اورمو كؤرپوسونو شهيد تورك‌لرينين باش‌لاريندان تيكه‌جكدي مره كافير‌لر ، كؤهلن آت‌لاري بودره‌مه‌سين پاشا بابالارين ...

قيلينج‌لاري كوته‌لمه‌سين « آسيايا بير قيسراق باش كيمي اوزانان»

آتلي‌لاري آزالماسين ناظيم بَي‌لرين. گؤزلريندن اؤپه‌ريم، ائل‌خان آتيلانين، عاريف اوزان‌لارين ،

بئله‌جه دردلي‌دير  اورمو  اوره‌يي، قانلی خاچلی‌لارين ميريلتی‌سيندان.

باشي ساغ اولسون يئكانلي نورالله خانين، شهيد صابونچونون، شهيد باكري‌نين و نهايت ياشاسين شهيد آزاد وطن.

ايندي‌كي اورمو ياللي‌سيندان تبريز ياللي‌سينا بير" اوچ‌آياق" دؤيمه‌سي لازيم‌دير، چال زيرناچي دده.

تكجه اورمو گؤلونون كؤرپوسوزلوك فاجيعه‌سينده سؤيله باش «جالمانچي»‌لارا، نازلي‌نين چيچكلي دسمالي ال‌لرينده، دنيز سينه‌سينده "آغاجدا لئيلك" گئتمه‌لي‌ديرلر كي دوزلو دنيز بيزيم‌كي‌ديرسه ، داها بوغولما‌مالي‌دير سولماز ساراي‌لار.

-بوكؤرپو وورولمالي‌ديرسا دوزلولوغو سئوه‌ن اوره‌ك‌لريميزدن ديره‌ك وورولمالي.

-شهيد كلانتري‌يه سؤيله الي‌قابارلي باغچي‌لارين اوره‌ك‌لريني فتح ائتمه‌يه بير الله و اكبر داها لازيم‌دير.

قوي بير داها چالسين آشيق جنون يانيق كرمي‌ني، و بالوولو مسكين يوجه تانرييلا گؤز – گؤزه سئويشسين ، بوگون بوتون ‌چاي‌لارا  كؤرپو سالير قول‌لاريميز و كاپيتان گؤزلريميز "ساري‌مارال" كيمي گلين گمي‌لريني  گميچي‌يه دوغرو آپارير.

قوي تسبيح دنه‌لري كيمي يوز بير نفس چكسين تورك آدالاري و آغ‌داغدان، سايين قالادان، قارا آدادان، عوثمان يومروغوندان، شرفخانا ليمانيندان اوجالسين گؤي‌لري...

گل اوخو بيزيم ديلی
بيزيم ديل اورمو ديلی
اورمودان كئچن آتلی
قيلينجي قانا باتدی

معاون امور زيستگاه‌هاي سازمان حفاظت محيط زيست کشور با اعلام اينکه در سال جاري تبخير در درياچه اروميه بيش از بارندگي است نسبت به تخريب گسترده درياچه اروميه بيش از هميشه ابراز نگراني کرد.

دکتر دلاور نجفي در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکيد بر تخريب درياچه اروميه بر اثر عوامل انساني و طبيعي تهيه اولين سند زيست بومي کشور با نام مديريت حوضه آبريز درياچه اروميه را گامي براي نجات درياچه اروميه دانست و گفت: اين سند تلاشي براي جبران خسارت 25 تا 30 درصدي عوامل انساني است که در ان وظايف تمامي نهادهاي مرتبط به طور کامل مشخص شده است.

معاون امور زيستگاه هاي سازمان محيط زيست کشور با اشاره به نياز 15 تا 16 ميليارد متر مکعب آب براي نجات درياچه اضافه کرد: براي تامين خسارات بخش انساني درياچه اروميه برنامه مديريتي تدوين شده، وزارت خانه هاي نيرو، جهاد کشاورزي، کشور و سازمان محيط زيست را موظف مي کند تا وظايف خود را براي جبران بخشي از کمبود آب درياچه به درستي انجام دهند.

دکتر نجفي دفتر عمران سازمان ملل را حامي سند زيست بوم حوضه آبريز درياچه اروميه دانست و اين برنامه را هدفي براي جبران برداشت آب براي کشاورزي، حفر چاههاي غير مجاز و مجاز و همين طور احداث سدها و توقف آبهاي جاري منتهي به درياچه ارزيابي کرد.

اين مقام مسئول، رئيس سازمان محيط زيست و سه استاندار مناطق آبريز شامل کردستان، آذربايجان غربي و آذربايجان شرقي را امضاء کنندگان اين سند اعلام کرد و افزود: در اين سند تاکيد شده که دستگاههاي تحت امر دستورات لازم را اجرا کنند و اين سند امروز در حال اجرا شدن است.

دکتر دلاور نجفي گفت: بخش از کارهاي لازم انجام شده است مثل ميله گذاري حريم درياچه که وظيفه سازمان محيط زيست بود و مراحل اجرايي اين کار به اتمام رسيده است.

مشكل زيست محيطي درياچه اروميه از جهتي به وزارت نيرو مربوط است و به اين وزارتخانه برمي‌گردد.

فتاح، وزير نيرو در حاشيه بازديد از سد شهيد مدني تبريز گفت: تهديد اين درياچه توسط سد شهيد مدني امري دور از ذهن است، چرا كه هنوز اين سد آبگيري نشده و در طراحي آن، حقابه درياچه اروميه لحاظ شده است. وي گفت: كاهش بارندگي در سال‌هاي اخير علت اصلي كاهش سطح آب درياچه است.